Het kan je maar zo gebeuren – en het is helaas al heel veel mensen overkomen – dat je na een x aantal jaren trouwe dienst bij een bedrijf ineens op straat komt te staan. Weg zekerheden in je leven, weg vast inkomen, weg collega’s, weg vertrouwd ritme. Vanaf dat moment ben je niet aan de goden, maar aan de overheid overgeleverd. Vanaf dat moment ben je een speelbal van uitkeringsinstanties en neem je zelf geen beslissingen meer, maar wordt er vóór en óver je beslist. Vanaf dat moment krijg je het gevoel dat je niet meer serieus genomen wordt, alsof jou wat te verwijten valt. Dat heb ik afgelopen jaren aan den lijve ondervonden. En met mij ongetwijfeld heel veel mensen die in hetzelfde schuitje terecht zijn gekomen.

Was je in het verre verleden graficus, handzetter of boekdrukker, dan had je een zeer voornaam beroep; je viel zelfs onder de kunstenaarsberoepen. De jaren verstreken, de automatisering nam steeds meer zijn intrede en je werd een normale arbeider. Daar is overigens niets mis mee.

1969. Ik kwam van een niet afgemaakte MTS en zocht als Heerdenaar een baantje. Door een neef van mij die in Epe bij drukkerij Hooiberg een baantje als leerling handzetter had gevonden, kwam ik daar ook terecht. Ik solliciteerde daar, wat in die tijd gewoon mondeling gebeurde en ik werd er meteen aangenomen als leerling drukker. Helemaal blij, want toen kon ik over eigen financiën beschikken en was ik dus niet meer afhankelijk van ouders. Leerling zijn hield in vier dagen werken en één dag in de week naar de Grafische school in Zutphen. Dit was voor mij toen een makkie, ik deed er één jaar minder dan normaal over om mijn drukkersdiploma te halen. Eind 1972 was ik gediplomeerd boekdrukker. Ik had heel veel plezier in mijn eerste baan, wat achteraf ook mijn enige baan zou blijven. In die tijd had je nog veel handzetters en er werd ook nog gedrukt vanaf de loden lettertjes. Drukkerij Hooiberg was een bedrijf dat overal goed stond aangeschreven, niet alleen in de omgeving van Epe, maar ook in den lande. Ik dacht toen: kat in het bakkie voor de rest van mijn werkzame leven.

De offset (drukken vanaf een vlakke dunne plaat) deed zijn intrede, maar ik zag dat als boekdrukker niet zo zitten. Geen nood, ik kon altijd wel ergens anders in het bedrijf aan de bak. Zo heb ik in het papiermagazijn gestaan, ben ik papiersnijder geweest en heb ik heel wat jaren stanswerk verricht, waar veel hand en denkwerk aan te pas kwam. Al met al leuk werk. Dit laatste werd echter steeds meer uitbesteed en daardoor verhuisde ik naar de plaatcopie, het vervaardigen van de offsetplaten. Dit ben ik de rest van mijn Hooiberg-periode blijven doen. Juist in dit werk ging de technische ontwikkeling heel hard en op het laatst werkte ik met een drietal computers die aan de ontwikkelmachine gekoppeld stonden.

Tot 2002 was drukkerij Hooiberg een zelfstandig bedrijf, met wisselende directies. De laatste directeur was directeur-eigenaar. Deze directeur had geen opvolgers en wilde wel van het bedrijf af. Hij verkocht Hooiberg in 2002 aan drukkerij Giethoorn-Ten Brink uit Meppel. We kwamen van vakantie terug en in een plaatselijke kroeg kreeg ik van een Epenaar, die totaal niet in de grafische wereld zat, te horen: ,,Wat heb ik nou dan gehoord Bert, heeft jullie baas de tent verkocht aan een stelletje boeven uit Meppel?" Ik antwoordde: ,,Maar hoe weet jij dat dan, je zit in een totaal ander vak!" Waarop hij reageerde met: ,,Dat is wel zo, maar ik ken de financiële wereld wel."

Ik denk er nog vaak aan dat deze persoon later gelijk zou krijgen.

Een nieuwe periode brak aan, je werd onderdeel van een concern met verschillende drukkerijen en niet alleen in Nederland, maar ook in Hongarije. Dit was het eerstvolgende jaar al te merken. De winstdeling die we altijd hadden gekregen, verdween als sneeuw voor de zon. Er kwamen twee bedrijven bij Hooiberg in, één uit Meppel en één uit Almelo. Hooiberg de lasten en ergens in Meppel hadden ze de lusten. Hooiberg in Epe wilde uitbreiden aan de Diepenweg, omdat het moederbedrijf uit Meppel een drukkerij uit Deventer die failliet was gegaan, had opgekocht en die moest worden verhuisd naar Epe. Dat bedrijf had een binderij, een ideale combinatie, omdat Hooiberg de afwerking van drukwerk altijd uitbesteedde. Het verkrijgen van een vergunning voor de uitbreiding ging eerst wat stroef met de gemeente Epe, maar uiteindelijk werd die toch verkregen. Meppel besliste daarna toch anders: drukkerij Hooiberg moest half 2008 worden overgeplaatst naar de locatie van drukkerij Salland in Deventer aan de Hamburgweg. Ik vind het nog steeds een blunder van de directie uit Meppel om zo'n gerenommeerd bedrijf als Hooiberg te laten vertrekken met een fors aantal trouwe werknemers, veelal uit de direkte omgeving.  Het nieuwe bedrijf in Deventer ging Hooiberg-Salland heten. Bij drukkerij Salland werkten mensen die er al voor de derde keer een faillissement hadden meegemaakt. Eenmaal in Deventer gesetteld ging de opkoopdrift van de familie Giethoorn onverdroten door. Er werd nog een bedrijf opgekocht, een binderij ergens uit Zuid-Holland, die ook moest worden ingelijfd in Deventer. Na een jaar in Deventer viel in juli 2009 definitief het doek. Einde verhaal, wij stonden met zijn allen op straat. Saillant detail, zowel in Epe alsmede in Deventer staan beide drukkerijen nu nog steeds leeg!
Ik moest weer denken aan die Epenaar in die plaatselijke kroeg in Epe.

Daar sta je dan na 40 jaar trouwe dienst. Mijn opzegtermijn liep af op 20 augustus 2009 en op 18 augustus 2009 was ik precies 40 jaar in dienst van drukkerij Hooiberg. Ik kreeg toen net als al mijn ex-collega's te maken met het UWV. Er breekt dan een nieuwe periode in je leven aan, namelijk werk zoeken. Ik moest me dus laten inschrijven bij het UWV, een CV maken en solliciteren, wat allemaal nieuw voor mij was, want al die jaren bij Hooiberg dacht ik dat ik het daar wel zou kunnen uitzingen tot mijn 65ste. Heel wat jaren ben ik op mijn fietsje naar het werk gegaan. Ik zei 'smorgens wel eens gekscherend: ik neem er weer een paar mee op mijn bagagedrager hoor (hiermee bedoelde ik de eeuwige klaplopers).

Fotografie was altijd al mijn hobby en na dat faillissement verveelde ik mij geen moment. Ik ben Epe gaan fotograferen en in 2009 waren ze ook bezig met de aanleg van de Meent, waar ik dagelijks foto's maakte. Inmiddels had ik ook al een paar sollicitaties de deur uit gedaan en daarbij merkte ik wat ik van anderen al had gehoord: veel bedrijven hebben het fatsoen nog niet eens om je te antwoorden.

Bij het UWV had ik te maken met een werkcoach, die mij vertelde dat als ik minimaal 20 uur in de week vrijwilligerswerk kon vinden, ik dan geen sollicitatieplicht had, maar wel mijn WW-uitkering zou behouden. Eind 2009 kwam ik bij de opening van de Meent Jan Stenvert van de site Epenaren tegen – ik had toen inmiddels al eens gehoord van die site - die mij vroeg of het mij wat leek om fotograferende medewerker van die site te worden. Daar kon ik geen ‘nee’ op zeggen en zodoende werd ik dus medewerker van de site Epenaren.

Wordt spoedig vervolgd.