epernetbordje

Zoeken

Intrigerend kijkje in het korte leven van een honingbij

Je zult maar als bij geboren worden. De eerste drie weken werk je je rot in ‘huis’, daarna ben je vier dagen portier en moet je met gevaar voor eigen leven mogelijke indringers te lijf gaan, vervolgens vlieg je een week of drie vaak hele einden om eten te verzamelen en als die periode er op zit, ga je de pijp al weer uit. Geen vrije weekends, geen vakantie, geen aow.

Zou een bij wel blij zijn? Die gedachte maakte zich van me meester toen ik vandaag op bezoek was bij Henk Stevens van de Kerkweg 61 en zijn buurman Rudi Labberton van nummer 63 in Vaassen. Beiden zijn als imker aangesloten bij de afdeling Midden-Veluwe van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging en hielden met talrijke collega-imkers in den lande open huis.

Ik neem een kijkje bij Henk, die zijn bijenstal achter in de tuin heeft en al gauw gezelschap krijgt van Rudi en een toenemend aantal bezoekers. Ze vertellen met aanstekelijk enthousiasme honderduit over hun hobby, die met slechte zomers zoals dit en vorig jaar, net als vrijwel elke andere hobby geld kost en niets oplevert. ,,Ik koop meer honing dan mijn bijen me geven’’, zegt Henk lachend. Hij heeft vijf volken van zo’n 15.000 nijvere werksters, die zich verzamelen rond hun koningin. De mannetjes, darren genoemd, hebben een beroerd leven. Ze zijn er alleen voor de bevruchting van de koningin. Dat is dringen geblazen, want de hoogste in rang wordt door slechts een stuk of acht darren. ,,Als de jonge koningin uitvliegt voor de bevruchting’’, weet Henk, ,,noemen ze dat de koninginnevlucht. Dan wordt ze door acht darren bevrucht en keert ze terug naar de kast. Daar gaat ze na een paar dagen eieren leggen. 1500 tot 2000 per dag, een aantal dagen achtereen. De darren worden de kast uitgesleept en gedood. Dat noemen ze de darrenslacht.’’
Een voordeel voor de darren is wel dat ze een maand of vijf oud kunnen worden.

Hoe je koningin wordt, is niet echt duidelijk. Het hangt er maar net van af welke soort- en geslachtsgenoot de voedsters kiezen en hoe ze haar voeren. Als koningin zit je in een heel luxe positie, want de andere bijen zorgen dat je ruimschoots te eten hebt. ,,Ze kan wel vier tot vijf jaar worden en heeft een soort hofstaat om zich heen die haar goed verzorgt’’, illustreert Henk dat het ook in de bijenkast oneerlijk is verdeeld.

Bijen hebben een hekel aan kou en regen. Bovendien zijn er mede door het slechte weer – en ook door schaalvergroting in de landbouw, verstedelijking, wegenaanleg en ander bermbeheer - minder bloemen waar ze de nectar vandaan halen. En juist van de suikers van die nectar maken de bijen, met behulp van enzymen uit hun maag, honing. Die stoppen ze in cellen, die ze zodra ze vol zijn, afsluiten met een ‘zegeltje’ van was, waardoor de honing niet kan bederven. Dat is het moment waarop de imker kan oogsten. Maar er valt dus niet veel te oogsten. De linde is bijna uitgebloeid en pas volgende maand gaat de hei bloeien.

Het zijn dus moeilijke tijden voor de bijenhouders. Maar Henk heeft nòg slechtere tijden gekend. ,,ik heb twee jaar lang maar één volk gehad. Door een parasiet, maar ook doordat in de landbouw bestrijdingsmiddelen worden gebruikt die het oriëntatievermogen van de bijen aantasten. Daardoor keren ze niet terug.’’

Ook de imkerij heeft wel betere tijden gekend. De vereniging Midden-Veluwe telt nog maar zeventien leden. Dat komt vermoedelijk mede door de onbekendheid met de hobby. Als je Henk en Rudi erover hoort praten, ontdek je pas dat hoe intrigerend zo’n bijenvolk is en hoe veel er over valt te vertellen. Bij de foto’s nog wat meer informatie.

Henk (links) en Rudi in de schuur van Henk, waar vijf kasten staan. Van de rook worden de bijen rustig. Of je vaak gestoken wordt, hangt ook nog af van het ras dat je houdt. Hun advies: sla nooit een bij dood als er een zwerm in de buurt is, want daar worden ze agressief van. Als je niets doet, gaan ze vanzelf weer weg. Beide Vaassenaren hebben raszuivere carnica’s, een rustig type dat niet gauw in paniek raakt en dus niet gauw steekt en op Vlieland een eigen bevruchtingsstation heeft om deze bijensoort raszuiver te houden. In de pijp zit gewone tabak. Vroeger gingen pijprokers wel bijen houden omdat tabak voor imkers belastingvrij gekocht kon worden. Henk heeft trouwens riet voor de in- en uitgang van de kasten staan, waardoor de uitvliegende bijen gedwongen worden om meteen omhoog te vliegen en de buren er minder last van hebben.


De beide Vaassense imkers bekijken een honingraat uit een van de kasten. Het is bepaald geen vetpot deze zomer. De bijen bouwen de raat zelf, maar imkers helpen ze ook wel een handje door een strookje van één centimeter kunstraat in het houten frame te bevestigen, waarna de bijen de rest doen. In een week tijd kan een volk wel tien van die raampjes maken.

Als de zeer beweeglijke bijen de gaatjes gevuld hebben met honing, leggen ze er een waslaagje over. Dat doen ze met de onderkant van hun achterlijf, waar een paar wasklieren zitten.

Er zitten tien raten in een kast. Daaronder zit de broedkamer, waar de koningin haar eieren legt.


Imkers voeren hun bijen bij met suikerwater als er (te) weinig nectar is te vinden. Vooral ’s winters jaagt Henk er vele kilo’s suiker doorheen.

Henk ziet de koningin in deze voorbeeldkast meteen. Ze is de grootste van het stel.

De koningin zit bovenin, ze heeft een stukje lichtblauwe glans op haar rug.

De volle honingraten gaan in een soort centrifuge, die de honing tegen de zijkant van het apparaat slingert. Daar vandaan druipt het naar onderen, waar de lekkernij via een kraantje makkelijk kan worden opgevangen. ‘Honingslingeren’ noemen de imkers dat.

De waslaag waarmee de met honing gevulde gaatjes zijn afgedicht, wordt er met een kam afgeschraapt.

De huisvesting van de koningin-in-wording. Als ze volgroeid is, kruipt ze aan de onderkant uit haar paleisje.

Een collega-imker van Henk kreeg vorig jaar, toen het tijdens de open dag 30 graden was, welgeteld één geïnteresseerde op bezoek. Bij Henk en Rudi was het vanmorgen ondanks aanvankelijk miezerige regen al druk en gezellig. Bezoekers kregen een zakje mee met zaden van bloemen waar bijen nectar uit kunnen halen.

Het leven van de bij (rechts) is kort maar krachtig. De mannen zijn in dit wereldje van ondergeschikt belang en zijn er alleen voor de bevruchting van de koningin, waarvoor er maar een paar uitverkoren worden. Het gaat er uitzonderlijk gedisciplineerd aan toe in bij de volken.

Rudi legt uit welke activiteiten de bijen in de eerste drie weken van hun korte leven in de kas ontwikkelen.


Nog meer informatie? Hier even klikken.

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Geen reacties gevonden

Iets melden of vragen?
[email protected]

Agenda Epe

Evenementenagenda Eper Ondernemersvereniging

Za 14 juli - 11 aug - Jazz Comes to Town
Vr 13 juli t/m 24 augustus - Braderie, kinderkleedjesmarkt en rommelmarkt
Do 30 augustus - Koopjesmarkt
Vr 31 augustus - Muzikale koopavond - Live muziek door het hele centrum
Za 15 september - Kapellenfestival - met o.a. de Eper Bloaskapel en diverse andere orkesten
Za 6 oktober - Smakelijk Epe - Proeverij van hapjes en drankjes nabij het Gruttersplein
Za 24 november - Intocht Sinterklaas
Za 1 december - Sintkoopdag
14 december - 6 januari - Epe on Ice - ijsbaan in het Dr. Loeffpark
Woe 19, do 20, vr. 21 en za 22 december - Kerstkoopavond met chocolademelk en Glühwein & Play In in de Grote Kerk

Warm aanbevolen!

boek 1Nieuw boek van Bert op komst!
Epe op z'n mooist in beeld.

Klik hier voor informatie.boek 2

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.