De voorgenomen plaatsing van een ‘zwijnenkerend’ raster door de gemeente Epe heeft opnieuw vertraging opgelopen. De voorzieningenrechter van de Rechtbank Gelderland in Arnhem heeft de Vereniging Behoud Kwaliteit Epe (VBKE) gelijk gegeven in de door haar aangespannen procedure. De door de gemeente Epe onder aanvoering van burgemeester Hans van de Hoeve gevolgde procedure rammelt. Gelijktijdig heeft de rechter ernstige twijfels over de motivatie van de gemeente om een 6½ kilometer lang en één meter hoog hekwerk rond een deel van Epe te plaatsen om wilde zwijnen buiten de bebouwde kom te houden.

Dat geeft de VBKE munitie om verder te procederen en te trachten het plaatsen van het raster tegen te houden. De uitspraak komt voor de gemeente op een slecht moment, omdat de ChristenUnie in provinciale staten van Gelderland onlangs bekend heeft gemaakt heroverweging te willen van het provinciale besluit om een deel van de kosten van het hek te financieren. De VVD was altijd al mordicus tegen. Andere partijen hadden ook twijfels, omdat de provincie juist wil dat er minder hekken op de Veluwe komen.

Voorzieningenrechter mr. J.J.W.P.van Gastel vindt dat het raster niet in overeenstemming is met de bepalingen in het bestemmingsplan. De gemeente zou dat nader moeten motiveren, maar de rechter is er ,,niet van overtuigd dat die motivering te geven is’’.

De gemeente betoogt dat het raster betrekking heeft op de natuurlijke waarden van het bos omdat het plaatsen van het hek tot gevolg zou hebben dat niet alle zwijnen in het buffergebied rondom de bebouwde kom van Epe zullen worden afgeschoten, zoals nu het geval is, waardoor er in het bos een selectiever faunabeheer kan worden uitgevoerd. Dat past dus naadloos in de voorschriften van het bestemmingsplan voor het bosgebied, vindt de gemeente. Maar die relatie ziet de rechter niet. Hij stelt vast dat de primaire reden van het zwijnenkerend raster het weren van zwijnen uit de bebouwde kom is. 'Het feit' dat door het raster niet alle zwijnen in de bufferzone hoeven te worden afgeschoten, betekent naar zijn oordeel ,,nog niet dat het plaatsen van het raster daarmee het doel heeft om de natuurlijke waarden van het bosecosysteem te beheren. Geen relatie is gelegd tussen het afschot en het beheren van de natuurlijke waarden in het bos. Dat minder afschot de natuurlijke waarden van het bos zal beïnvloeden, is niet duidelijk.’’

De onderbouwing bij de rechtbank door de gemeente wekt sowieso bevreemding, omdat de burgemeester er altijd op gehamerd heeft dat het raster moet worden aangelegd om de veiligheid van de bevolking te kunnen garanderen en schade door wroetende wilde varkens in plantsoenen en tuinen te voorkomen.

Een klein deel van het raster komt op grond met de bestemming agrarische doeleinden. De gemeente heeft daar geen vergunning voor geregeld omdat het volgens haar om het verstevigen van een bestaand hekwerk gaat. Dan zou een vergunning niet nodig zijn. Maar de voorzieningenrechter oordeelt ook op dit punt anders. Volgens hem dient het verstevigen van een bestaand hekwerk gekwalificeerd te worden als het veranderen van een bouwwerk en is daar wel degelijk een (omgevings)vergunning voor nodig.

Ook op een ander punt is de gemeente teruggefloten. De voorschriften bij de bestemming ‘agrarische doeleinden met landschappelijke en natuurlijke waarde’ geven heel specifiek aan om welke waarden het daar gaat en omvatten tevens ‘het behoud en de bescherming’ van de met die biotoop samenhangende fauna, zoals wilde zwijnen. De voorzieningenrechter is er ,,nog niet van overtuigd’’ dat het raster de natuurlijke waarden van de voorschriften betreft. ,,Hoe het afschot van zwijnen met deze waarden samenhangt, is de voorzieningenrechter niet duidelijk’’, aldus de uitspraak.

Een en ander is voldoende voor de rechter om het bestreden besluit met zes weken te schorsen. Dat geeft de VBKE de mogelijkheid om verder te procederen en dwingt de gemeente te wachten met de aanleg tot die procedures zijn afgerond.

Het is een nieuwe tegenslag voor de gemeente, die eerder al op aandrang van gedeputeerde Jan Jacob van Dijk van de provincie een deel van het oorspronkelijk 9 kilometer lange raster, onder meer tussen de Tongerenseweg en de Officiersweg, voorlopig heeft geschrapt. In november vorig jaar maakte het college bekend te hebben ,,besloten het tracé voor het zwijnenkerend raster gefaseerd aan te leggen. Het eerste deel van het tracé wordt aangelegd tussen de Jagerstee en de begraafplaats Norelbos in Epe. De overige delen van het raster worden pas aangelegd als zwijnen alsnog onveilige situaties veroorzaken.’’

Het besluit om een hek rond een deel van Epe te zetten is een van de meest omstreden besluiten van de laatste decennia. Honderden burgers en diverse verenigingen hebben er bezwaar tegen ingediend, maar die werden achteloos door de gemeente terzijde geschoven. De vele tegenstanders van het raster verwijten de gemeente en met name burgemeester Van der Hoeve dat de democratische regels met voeten zijn getreden. Dat gevoelen is onlangs nog versterkt doordat de commissie voor bezwaarschriften, die het college van burgemeester en wethouders adviseert, een aantal hippische verenigingen niet het woord gaf tijdens een zitting waarin bezwaren konden worden toegelicht, omdat ze geen belanghebbenden zouden zijn. Er is al jaren geen sprake meer van overlast van wilde zwijnen in de bebouwde kom van Epe en ook zijn er voor zo ver bekend al jaren geen aanrijdingen met wilde varkens geweest.