Vóór de gemeenteraadsverkiezingen worden gehouden, kunnen een paar dingen makkelijk voorspeld worden. Nieuwe Lijn wordt weer de grote winnaar en krijgt de grootste fractie en de opkomst zal in democratisch opzicht beschamend laag zijn, maar in de gemeente Epe traditioneel wat hoger dan het landelijk gemiddelde. Ik wil ook graag een advies geven: ga stemmen! Ik ga niet schrijven op welke partij, maar kan misschien wel een richting aangeven.

Als je niet gaat stemmen, verlies je recht van spreken, wordt vaak gezegd. Onzin, want ‘de politiek’ heeft het er zelf naar gemaakt dat de opkomstpercentages laag zijn. Veel mensen hebben schoon genoeg van de politiek en zijn te vaak teleurgesteld om nog van hun democratisch recht gebruik te willen maken. Ik kan me dat wel voorstellen. Te vaak wekken politici de indruk dat ze totaal niet weten wat er onder de bevolking leeft en onbetrouwbaar zijn. Na de Tweede-Kamerverkiezingen van twee jaar geleden hebben we allemaal gezien wat verkiezingsbeloftes waard zijn: niets als de onderhandelingen over de coalitie zijn afgerond. En als ik wat verder terug in de geschiedenis ga, kan ik me nog goed herinneren dat de vertegenwoordigers van de traditionele partijen na de verpletterende overwinning van Pim Fortuyn in koor riepen dat ze hun lesje hadden geleerd en dat alles anders moest in de politiek en ze (beter) naar de bevolking moesten gaan luisteren, maar na de moord op hem hoorde je daar niemand meer over. Ze dronken een glas, ze deden een plas en alles bleef zoals het was.

Op gemeentelijk niveau ligt dat wat genuanceerder, al was het alleen al omdat plaatselijke politici niet zo stellig zijn met uitspraken in de sfeer van: ‘Als je op ons stemt, dan…’. Bovendien staan lokale politici veel dichter bij de bevolking dan hun landelijke collega’s. Aan de andere kant hebben we hier in de gemeente Epe de besluitvorming rond het ‘zwijnenkerend raster’ gehad die bij veel mensen een deuk in het vertrouwen in de lokale politiek heeft veroorzaakt. De indruk is ontstaan dat de gemeente dat er op slinkse wijze door gedouwd heeft omdat ze bang was dat een groot deel van de bevolking tegen zou zijn. Ik ben benieuwd of dat effect heeft op het opkomstpercentage in de gemeente Epe. Als dat dit keer niet wat hoger is dan het landelijk gemiddelde, heeft dat er ongetwijfeld mee te maken. Zo meer daarover.

Ik houd het er op dat als je niet gaat stemmen, je minder recht van spreken hebt dan iemand die wel heeft gestemd. We moeten blij zijn dat we in een democratische samenleving wonen en niet in een land waar de bevolking helemaal niets te vertellen heeft en vele duizenden mensen hun leven geven in een poging ook een stem te krijgen die gehoord wordt. De recente voorbeelden liggen ten oosten en zuiden van ons voor het oprapen.

Ga je wel stemmen, dan heb je alle reden om vier jaar lang te mopperen dat de overheid besluiten neemt waar je het totaal niet mee eens bent. Je hebt met het uitbrengen van je stem in ieder geval geprobeerd dat te voorkomen.

Veel mensen hebben geen idee waar ze op moeten stemmen tijdens gemeenteraadsverkiezingen. Ze volgen de lokale politiek niet en de meeste politieke partijen profileren zich alleen als de verkiezingen in aantocht zijn, maar hoor je de rest van de vier jaar niet. Daarom stemmen veel mensen op de partij waar ze tijdens de landelijke verkiezingen ook op stemmen. Maar een lokale fractie kan heel goed totaal andere ideeën over het besturen van een overheid hebben dan een landelijke. Op gemeentelijk niveau spelen ook heel andere problemen dan op landelijk niveau, zeker nu de landelijke politiek een aantal er van (met een zak geld) op het bord van de gemeente heeft gelegd en die tendens wil doorzetten. De gemeenteraad wordt daardoor steeds belangrijker voor ons woon- en leefgenot.

Op welke partij moet je dan wel stemmen? ‘Stem op een verkiesbare man of vrouw die u kent en vertrouwt’, adviseerde BN-er Johan Derksen onlangs. Dat is inderdaad een mogelijkheid.

Beter is het om Kieskompas.nl te bezoeken. Als je de vragen over wie je bent en wat je doet overslaat en meteen aan de inhoudelijke vragen over het gemeentelijk beleid begint en er even snel doorheen klikt, kost het vijf tot tien minuten om een goed afgewogen stemadvies te krijgen. Echt de moeite waard.

Je kunt ook heel simpel en kort door de bocht redeneren. Was je het eens met het beleid van de gemeente Epe in de afgelopen vier jaar? Daar waren CDA (4 zetels), Nieuwe Lijn (5) en PvdA (3) voor verantwoordelijk. Vond je het helemaal niks? De andere partijen zijn de D66 (1), Gemeentebelangen (1), GroenLinks (2), SGP/CU (2) en VVD (5). Waarbij ik onmiddellijk aanteken dat dit niet wil zeggen dat ze het niet eens waren met het beleid en dat niet steunden.

In welk dorp woon je? Nieuwe Lijn heeft zich geprofileerd als een puur Vaassense belangengroepering, want ze heeft vrijwel alleen maar ‘Vaassen’ in haar verkiezingsprogramma staan. De groepering wordt ook dit keer de grote winnaar, ook al omdat veel mensen die traditioneel op een landelijk opererende partij (vooral VVD en PdvA) stemden, massaal verstek lijken te laten gaan. Daar profiteren de lokale partijen, want de stemmers op lokale partijen komen wel. Niet stemmen is daarom ook in het voordeel van Nieuwe Lijn.

Afgaand op vooral reacties op artikelen op deze site, speelden twee items afgelopen jaren een hoofdrol: het 9 kilometer lange hek dat de gemeente rond een deel van Epe wil zetten en het onderhoudsniveau in de wijken en met name het zwerfvuil dat zich ophoopt. Ben je finaal tegen het zwijnenkerend raster en ga je daarvoor naar de stembus, dan is het goed te weten dat op drie na alle partijen zich achter het door burgemeester Hans van der Hoeve uitgestippelde beleid hebben gesteld. D66, GroenLinks en de VVD hebben tegen het voorstel gestemd om daar geld voor vrij te maken, waarbij de VVD het fanatiekst campagne tegen het hek heeft gevoerd. Wat het zwerfvuil betreft  is het lastig: er is bij mijn weten niet één partij die vindt dat de gemeente dat maar weer moet opruimen. Kennelijk is het begrip ‘participatiemaatschappij’ nu al diep geworteld in de politiek.

Natuurlijk zijn er veel meer zaken die gespeeld hebben en belangrijk zijn voor het stemgedrag, maar die allemaal behandelen is geen doen. Daarom nogmaals het advies om Kieskompas.nl te bezoeken en op basis daarvan een stem uit te brengen.