IJsvorming en smurrie

 DSF3601 copyTijdens een wandeling deze week ben ik eens gaan letten op ijsvorming, het had immers wat gevroren, en smurrie in slootjes en plassen.

Ik vind het altijd een mooi gezicht hoe zich ijsvorming ontwikkeld, na een nachtvorstje, op sloten en plassen. Je ziet vaak dan de mooiste tekeningen op het water en soms staat er zelfs gewoon geen water meer onder en blijft er alleen een flinterdun laagje ijs over. Ook vraag ik mij wel eens af wat het voor bruin-gelige smurrie is wat zich soms in de slootjes bevindt. Misschien weet iemand op dit laatste gegeven een antwoord.

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Bert Hanekamp

    Henk en Jan, bedankt voor de toelichting.

  • jan aalbers

    Het zand van onze Veluwe is gelig/oranje - er zit een laagje met ijzer om de zandkorrels. Met het regenwater dat in de bodem trekt lost dat ijzer langzaam op en gaat met het grondwater mee. Hier en daar komen die grondwaterstromen als kwelwater aan de oppervlakte, dat gebeurt dus ook in slootjes en sprengen. Het opgeloste ijzer heeft in de zuurstofloze ondergrond een verbinding met koolzuur opgebouwd (kleurloos). Aan de oppervlakte komt het water in aanraking met zuurstof dat vanuit de lucht in het water komt. IJzer wil liever een verbinding met zuurstof dan met koolzuur. Boven water ontstaat dan roest, ijzeroxide, dat kent iedereen wel. Onder water krijg je een iets andere verbinding, ijzerhydroxide, dat een oranjebruine kleur heeft en een vlokkige structuur. Dat spul staat bekend als RODOLM. Bij de foto's van Bert (nr 8, 9 en 10) hoort nóg een leuk ijzerverhaal. Vaak zie je op het water van slootjes een olie-achtig vliesje. Dat is een geen echte olie, maar een laagje van zgn. ijzerbacteriën. De ijzerbacteriën zijn in staat om een klein beetje energie te halen uit de omzetting van het kleurloze ijzer-met-koolzuur uit het grondwater naar het ijzerhydroxide met hulp van de zuurstof uit de lucht. Met die energie houden ze zichzelf dus in leven maar dat ijzerhydroxide moeten ze kwijt. Dat stoppen ze in hun buitenste laagje.
    Het bacterievliesje op het water is héél dun, daardoor krijg je het effect dat het zonlicht niet zomaar wordt terugggekaatst maar dat er interferentie optreedt. Je krijgt dan die paarlemoer-achtige kleuren die je makkelijk doen denken aan olie, zoals je dat ook ziet wanneer een druppeltje gemorste dieselolie terechtkomt in een plasje regenwater.
    Voor wie het exact wil weten: Epenaar Jan van Zellem heeft het lang geleden (1981) al eens prima opgeschreven in Ontstaan van de Oost-Veluwse beken, een uitgave van de Bekenstichting. Je kunt het vinden via http://edepot.wur.nl/338105 - het staat daar op pagina 4 en 5.

  • henk van essen

    Deze smurrie heet rodolm. Komt van het ijzer in de bodem en geeft roestwater.

Iets melden of vragen?
[email protected]

boek 1Nieuw boek van Bert op komst!
Epe op z'n mooist in beeld.

Klik hier voor informatie.boek 2

Op twitter

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.