Peter de Lint in 'Dat doet-ie anders nooit!': 6. Zorgplicht

Er zijn zwerfhonden, -katten en –mensen. Hoe gaan we met deze zwervers om? Zwerfkatten zijn er altijd geweest en bewijzen hun nut doordat ze ongedierte bestrijden. Je kunt eenvoudig niet zonder hen, maar als er te veel komen, krijgen we er last van.

Jarenlang was het in de Spaanse wet verboden om zwerfkatten te voeren. Door hen niet te voeren, ontstaat er een soort natuurlijk evenwicht en blijft het aantal op hetzelfde niveau. Als er weinig voedsel is, zijn de eierstokken minder actief en worden er minder jongen geboren. Maar het werkt niet altijd zo. Op het moment dat zwerfkatten bijgevoerd worden - en waarom zou je die arme stakkers niet wat te eten geven - neemt direct het aantal jongen toe. Bijvoeren betekent dan ook de katten vangen en laten castreren en de zieke en gammele dieren laten inslapen.

Dankzij Trixy is het in Albir prima geregeld. Er zijn ongeveer tachtig zwerfkatten verdeeld over Albir die het dorp vrij houden van ongedierte. Ze zijn allemaal gecastreerd en dat is te zien aan het knipje in het rechteroor. Ze worden één maal daags bijgevoerd en iedereen is tevreden. Dit is een prachtig voorbeeld van zorgplicht. Zwerfkatten zijn gedomesticeerde dieren. Dit in tegenstelling tot de wilde boskat, die twee keer zo groot is als onze huiskat en van huis uit geleerd heeft voor zichzelf te zorgen.

Vallen de grote grazers en paarden in de Oostvaardersplassen ook onder zorgplicht?

De Oostvaardersplassen vormen een groot natuurgebied van 5500 hectare in Flevoland. Aanvankelijk zou dit gebied industrieterrein worden. Dertig jaar geleden werd besloten er een natuurgebied van te maken. Het moeras bleef moeras en ontwikkelde zich tot een unieke broedplaats. Tienduizenden watervogels vestigden zich in dit ‘paradijs’. Het enige nadeel vormde het lange gras. Twintig jaar geleden werd besloten dit probleem op te lossen door dit gebied te bevolken met de zogenaamde ‘grote grazers’. Er werd begonnen met het inbrengen van een aantal heckrunderen. Een jaar later werden er konikpaarden aan toegevoegd, dieren die zichzelf kunnen redden. De mens zou zich er verder niet mee bemoeien. In 1992 werden er tenslotte edelherten bij geplaatst om meer variatie aan te brengen in de fauna. Deze grazers hebben 1800 hectare ter beschikking; dit betekent dat zo’n 1500 dieren daar op moeten kunnen leven. Vanwege het ontbreken van natuurlijke vijanden is hun aantal echter gegroeid naar het dubbele. Dit leidde tot massale sterfte in de winter van 2004 – 2005. Het gebrek aan voedsel eiste z’n tol:
340 edelherten van de 1550
231 heckrunderen van de 680 en
126 konikpaarden van de 900
gingen in deze hongerwinter dood.

De discussie over bijvoeren kwam op gang. De RDA (Raad voor Dieraangelegenheden) kwam als eerste met het plan om te gaan bijvoeren omdat deze massale hongerdood in ons beschaafde land toch niet toelaatbaar was. De RLG (Raad Landelijk Gebied) was hier faliekant tegen. Haar verweer: „Destijds is er bewust gekozen voor een natuurgebied met een ecologisch beheer. Dit komt erop neer dat de natuur zelf zorgt voor een evenwicht. Het periodiek lijden en de natuurlijke sterfte wordt gecompenseerd door een verhoogd welzijn gedurende de rest van het leven. De burger moet hier niet te weekhartig tegenaan kijken en dient vertrouwd gemaakt te worden met deze vorm van beheer.”

Hetzelfde argument gebruiken de voorstanders van stierengevechten. De stieren hebben vier jaar lang een prachtig leven op de uitgestrekte vlaktes van Andalusië gehad. In de arena is het de eerste tien minuten nog te doen en verkeert de stier nog in de ‘winning mood’, de tweede tien minuten is pure dierenmishandeling, tot de genadestoot er een eind aan maakt. Zo sneuvelen er op één middag zes stieren in de arena en 10.000 per jaar in heel Spanje.

De laatste tien minuten in de arena stelt echter niets voor in vergelijking met het uithongeren van dieren in de Oostvaardersplassen gedurende een strenge winter. Als er in Nederland een magere koe, die ook nog kreupel is, in de wei loopt, worden er tientallen telefoontjes gepleegd naar de politie en krijgt de boer wellicht een proces-verbaal aan zijn broek. Waarom kwam Nederland in 2005 niet massaal in opstand toen 700 dieren de hongerdood stierven in de polder?

Vooral de biologen van Staatsbosbeheer waren enthousiast, het was een bevestiging van hun idee dat ze een echt natuurgebied hadden gecreëerd omdat ook in Serengeti, een natuurgebied van 2,5 miljoen hectare in Afrika, een groot deel van de gnoes omkomen van de honger, net als in de Oostvaardersplassen. Mensen die zo de weg kwijt zijn, zou je toch moeten opsluiten.

Verder vertelden deze biologen, want ze redeneren graag, dat als er weinig voedsel is, er ook weinig dieren geboren worden. Houd toch je mond als je er geen verstand van hebt!

Dat geldt namelijk wel voor katten, maar niet voor koeien. In de natuur is het goed geregeld. Bij de voedseluitdeling staan de eierstokken helemaal achteraan in de rij. Is er weinig voedsel, dan zullen ze niet actief zijn en worden er weinig of geen jongen geboren. De baarmoeder en melkklieren staan juist vooraan in de rij. Is een dier eenmaal drachtig, dan gaat de vrucht voor ten koste van de moeder. Koeien, die een draagtijd hebben van negen maanden, kunnen in de zomer, wanneer er genoeg voedsel is, makkelijk drachtig raken, maar tegen de tijd dat het kalf geboren wordt, is er bij een strenge winter te weinig voedsel en is de moeder broodmager en gaan ze mogelijk allebei dood.

Bovendien zijn de konikpaarden en de heckrunderen ontstaan uit het fokken met gedomesticeerde rassen. De koeien hebben niet de eigenschappen van het wilde rund (de oeros). Het wilde rund was een ander type en ook veel groter. Rond 1600 is nota bene het laatste oerrund in het Beierse woud gedood en toen was er niet één meer om later een stukje natuur in Nederland te bevolken.

De Oostvaardersplassen worden ‘verkocht’ als natuurgebied, maar dat is het niet. Het is een klein afgesloten gebied, de dieren zijn er kunstmatig in gebracht en kadavers moeten verplicht verwijderd worden (op grond van de destructiewet).

Waren er mensen die wel reageerden?

Jazeker, de Raad van Dierenaangelegenheden en de Vereniging van Dierenartsen. De minister (Veerman) werd in een hoek gedreven en om eruit te komen, benoemde hij een commissie van buitenlandse experts op het gebied van natuurparken. Ze kwamen met de volgende aanbevelingen:

  • De doelstellingen van het park opnieuw vaststellen (het deugde van geen kant).
  • Zo snel mogelijk de verbinding met het Horsterwold tot stand brengen om het gebied te vergroten.
  • In de winterperiode alle dieren waarvan vermoed wordt dat ze het voorjaar niet halen, tijdig afschieten.
  • Wallen aanleggen die de dieren bij slecht weer enige beschutting bieden.

Er is dus wel degelijk zorgplicht. De biologen moesten het knarsetandend aanvaarden.

Eenzelfde soort discussie wordt gevoerd over het boventallig zijn van de zwijnen rond Epe. Het is mooi als je in de bossen wandelt of fietst dat je zwijnen op je pad vindt, maar het is niet de bedoeling dat ze ook in je tuin komen of het dorp op stelten zetten. Dat is het sein dat de jagers weer in actie moeten komen en het overschot afschot wordt. Het probleem wordt adequaat opgelost en dat zouden ze overal moeten doen waar een overschot is en dus problemen ontstaan.

De Waterleidingduinen hebben ook te maken met een overschot aan herten, met de bijkomende problemen. De oorzaak: er mag officieel niet gejaagd worden, maar hoe los je het dan wel op? Het gezond verstand bij de beheerders van de Waterleidingduinen lijkt met het drinkwater weggespoeld. Ze hebben namelijk bedacht dat de overtollige dieren gevangen moeten worden en op transport gezet naar Polen om vervolgens daar in de bossen losgelaten worden. Arme dieren.

De jagers daar zullen er een makkelijke prooi aan hebben. Waarschijnlijk komen de herten als biefstuk weer terug. Iedereen vond het een goed plan. Gelukkig was er geen geld voor, want anders was het nog doorgegaan ook.

 

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Geen reacties gevonden

Iets melden of vragen?
[email protected]

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.