Woar blif de tied – Een stukje geschiedenis over De Vegtelarij

001. Vechterij bij Epe 1930 AangepastIn mijn omvangrijke verzameling aan prentbriefkaarten uit de gemeente Epe heb ik ook bijgaande illustratie in mijn collectie. De kaart dateert van rond 1930 en werd uitgegeven door Scholten’s Boekhandel te Epe. Het is een sfeerbeeld van een boerenerf en een boerderij met schuur (De Woeste?). Voor de grote deeldeuren staat een boerin met een melkbus op een kruiwagen. Zou de melk in die tijd verwerkt zijn bij de Coöperatieve Stoomzuivelfabriek ‘Onze Fabriek’ (1913-1942) op de hoek Brinklaan met de Diepenweg?

Vechterij bij Epe
De Vegtelarij is een van de interessantste Eper namen, die helemaal is ingeburgerd als naam van een woonwijk. Toen er nog geen huizen stonden, was de Vegtelarij de naam van een gebied tussen Epe en Zuuk. Tot het begin van de twintigste eeuw heette dat gebied echter Vechterij. Een van de eerste inschrijvingen met de naam Vechtelarij dateert uit 1905: ‘Een stuk bouwland met hakhout in de Vechtelarij’, knr. L568-570. In een notariële akte uit 1875 staat ‘Bouwland met hakhout de Woeste in de Vegterij’, knr. L1, 2 en 3. De naamsverandering is in de hand gewerkt door de naam Vegtelaar die op enkele kaarten uit de negentiende eeuw staat, maar die in geen enkel document voorkomt.

001. Vechterij bij Epe 1930 Aangepast
Prentbriefkaart ,,Vechterij” bij Epe – ca. 1930

 

De naam Vegterij was in de negentiende eeuw zo gangbaar, dat er enkele stukken naar werden genoemd: Vegterijenkampje (L566/7), Vegterijenstuk (op de Haverkamp) en Vegterijse Weide (in Zuuk). De eerste vermelding ervan vinden we in een doopboek onder het jaar 1643: ‘Geertjen, dochter van Peter Jansen en Dirkjen Henrikx in de Vechterije’.

002 Abraham Kuyperstraat Europalaan Willem Dreeslaan 2019 Aangepast
Huidig sfeerbeeld van de Vegtelarij, met de kruising Abraham Kuypersstraat-Europalaan en de Willem Dreeslaan - 2019.

 

Wat met Vechterij werd bedoeld, wordt duidelijk door een notitie in het Verpondingskohier* van 1675: ‘Afgereckent en geset (= beschreven) bij de vechterie”. De “vechterie” was de beheerder/eigenaar van de grond, de (Sint Catharina-) vicarie. Deze vicarie had ten zuiden van Epe, op de Haverkamp en de Zuukerenk, veel grondbezit, in 1663 en 1675 aangeduid als St. Catarinen grondt en St. Catharinen landt. In Zuuk lag ook de Sint CatrIna-akker (1809). In het begin van de zeventiende eeuw werd het ‘moeilijke woord’ vicarie in de spreektaal tot Vechterie en later verhollandst tot Vechterij.

003. Willem Dreeslaan 2019 Aangepast
De Willem Dreeslaan met links de Colijnstraat - 2019.

 

De woonwijk De Vegtelarij werd gebouwd in de jaren zeventig van de vorige eeuw.

Een plattegrond van Epe en Oene uit 1871. (Klik er op om hem te vergroten.) Opmerkelijk is dat ‘De Vegtelarij’ er al op aangegeven staat. Andere wijken zijn Dorper Enk, De Laar Enk, Lohuizen, De Kleine Burger Enk en Den Haverkamp.

Bronnen:
- Boek - Veldnamen en oude boerderijnamen in de gemeente Epe blz. 77 – auteur
Dr. D. Otten.
- Wikipedia de vrije encyclopedie.

Foto’s:
1 – Collectie Lohuizerbrink, 2 en 3 – Bert Hanekamp.

Plattegrond
Gelders archief

* Een kohier is een administratief stuk, dat diende ter optekening van de gegevens die aan de basis van een bepaalde belasting lagen. Zo kennen we uit Nederland bijvoorbeeld de verpondingskohieren, waarin tussen de 17e eeuw en 19e eeuw gegevens over grondbezit in werden opgetekend ten behoeve van de betaling van grondbelasting. (Wikipedia)
Naschrift:

Bovenstaand verhaal werd ook gepubliceerd in het bulletin van Ampt-Epe - 223 (www.ampt-epe.nl), en gelezen door Wim Visser uit de Sint Mariënweg. Hij stelde mij onderstaande vraag:
‘Kan dit het huis zijn van Steven de Weerd? Langs het huis liep een smal paadje dat uit kwam op de Kwartelweg’. De Kwartelweg is een zijstraat van de Haverkampsweg-Ankerstraat en de Buizerdstraat.
Helaas moet ik het antwoord schuldig blijven, maar als iemand het weet, graag reacties achterlaten.

(Gert van den Esschert – lohuizerbrink-epe.nl – 003-2019)

lohuizerbrinklogo

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.

Iets melden of vragen?
[email protected]

Epe mien däärpien 3

EMD 3 cover Aangepast

Als er een prijs zou worden uitgereikt voor het boek dat bij de lezers het meeste enthousiasme losmaakt, gaat die zonder twijfel naar 'Epe mien däärpien 3'. Hier een persbericht en hier een interview met auteur Gert van den Esschert. Verkrijgbaar bij Boekhandel Bosch, de Read Shop en Uitgeverij Gelderland.

buukies

Twee prachtige boeken van Gert. De eerste druk van deel 1 was uitverkocht, maar er is een herdruk gekomen die onder meer bij Uitgeverij Gelderland te koop is. Deel 2 is nog bij de boekhandels Bosch en Bruna in Epe verkrijgbaar en bij de uitgever aan de Hoofdstraat ook online.

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.