Woar blif de tied: De bewoners van de laatste plaggenhut in de gemeente

Foto 1 (Custom) (Custom)In ‘Huisje Hanekamp’ aan de Officiersweg hoek Holleweg woonde in een plaggenhut de familie van Willem van Tongeren (1845), waarvan de bekendste zoon, eveneens Willem van Tongeren, als marskramer door het leven ging. Maar er woonde in onze gemeente nog een familie Van Tongeren in een plaggenhut en wel in Emst. Het waren Teunis en Gerrigje van Tongeren-Mulder die overigens geen directe familie waren. Zij hebben vermoedelijk in de laatste plaggenhut die de gemeente Epe rijk was gewoond.

En wel aan de Woeste A80b (Woesterweg)ten noorden van de Oranjeweg op ’t Muggenveld in Emst. Op 15 november 1950 werd het adres vernieuwd in Grensweg 4A.

Foto 1 (Custom)

Teunis en Gerrigje van Tongeren-Mulder voor hun plaggenhut aan de Woeste A80b in Emst – 1940.

Foto 2 (Custom)Nogmaals Teunis en Gerrigje.

Als trotse eigenaren staan Teunis en Gerrigje van Tongeren hier voor hun huis. Rond de eeuwwisseling is het belastbaar inkomen van het huis 14 gulden per jaar. Dit huis is rond 1877 gebouwd in plaats van twee huisjes die elk een belastbaar inkomen hadden van 3 gulden. Op hun beurt waren deze huisjes gebouwd door Jan van Tongeren Hendrikzn, op een perceel heide in eigendom bij de buurtschap Emst en Wissel. Dergelijke huisjes (hutten) werden in de laagste klasse gewaardeerd.

Foto 3A (Custom)

De familie Van Tongeren voor hun behuizing.

Foto 3B (Custom)

Teunis met rechts een onbekende jonge vrouw en twee kinderen.

Teunis van Tongeren was dagloner, geb. in Epe 12-09-1875 – overl. Epe 09-02-1949. Hij was de zoon van Jan en Dirkje Hagedoorn. Hij huwde te Epe op 02-01-1909 met Gerrigje Mulder zonder beroep, geb. Epe 12-07-1886 overl. Epe 15-10-1968. Zij was de dochter van Willem Lubbert Mulder en Cornelia Scholten. Er werden vijf kinderen geboren te weten: Gerrigje (1919), de tweeling Teunis en Willem (1923), Tonia (1925) en Willemina (1928).

Foto 4 (Custom)

Gerrigje en Teunis met familieleden of toeristen?

Foto 5 (Custom)

Teunis is hier met een toerist aan het houtzagen.

‘Teunis Pap’
Emstenaar Henk Kloezeman vertelt: ,,Men had het in Emst nooit over Teunis van Tongeren, maar altijd over ‘Teunis Pap’. Vermoedelijk leefde hij op een paar borden pap per dag. Hij moet voor kinderen een wat griezelige man zijn geweest. De kinderen durfden niet langs het huis van de familie Van Tongeren te lopen, zo’n enge kerel vonden ze hem. De hut werd zo rond 1877 gebouwd en ongeveer in 1951 gesloopt. De opgaande muurtjes bestonden hoofdzakelijk uit heideplaggen planken, bundels riet en golfplaten en een dak van stro. De voorgevel bestond veelal uit oud plaatmateriaal of hout en voorzien van een raamkozijn met een deur ernaast.’’

Foto 6A (Custom)

Teunis en Gerrigje met een onbekende met een baby op de arm.

Foto 6B (Custom)

Gerrigje en Teunis met een onbekende tussen hen in.

Foto 7 (Custom)

Gerrigje en Teunis en een bezoeker.

De familie T. van Tongeren heeft er vele jaren gewoond. Of het zagen van hout, zoals op meerdere foto’s zichtbaar, voor eigen gebruik was of heeft bijgedragen aan het levensonderhoud en dus ook werd verkocht aan derden, is moeilijk te zeggen. Na het overlijden van Teunis op 9 februari 1949 kreeg zijn vrouw Gerrigje op 13 juni 1951 een klein apart kamertje toegewezen bij de familie Van Doorn aan de Lange Veenteweg 25 in Epe. Toen dat huisje in 1965 werd afgebroken, verhuisde Gerrigje van Tongeren-Mulder op 05 maart 1965 naar ’t Hemeltje aan de Vlijtweg 31. Zij kreeg toen voor het eerst van haar leven een echt huis voor haar alleen.

Foto 8 (Custom)

Boerderij ’t Hemeltje aan de Vlijtweg 31 in Epe – 1965.

Zij heeft er maar enkele jaren van kunnen genieten, want alleen wonen op haar hoge leeftijd was niet meer verantwoord. Op 27 september 1968 vertrok zij naar het pension ‘Eimmar’ van de familie Van Klaveren, een villa aan de Dorpsstraat 2 in Vaassen. Hier is Gerrigje op 15 oktober 1968 is overleden. De familie Van Tongeren waren eenvoudige en goede mensen.

Foto 9 (Custom)

Het pension Eimmar aan de Dorpsstraat 2 in Vaassen – 1947.

 

Bronnen:

- Verhalen over Emst van vroeger van auteur H. (Henk) Kloezeman uit 1985.
- Boek ‘Epe In Prenten en Verhalen’ – van auteur J. (Jan) Gerard uit 2002.
- Gemeentearchief Epe Hattem Heerde – 2013.


Foto’s:

Foto 1 t/m 7 - Privé-archief - J. (Jan) Gerard.
Foto 8 – Collectie Lohuizerbrink.
Foto 9 – Privé-archief – F. (Freek) Bomhof.

(Gert van den Esschert – lohuizerbrink-epe.nl – 001-2014)

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.

 

Iets melden of vragen?
[email protected]

 

EMD 3 cover Aangepast

Als er een prijs zou worden uitgereikt voor het boek dat bij de lezers het meeste enthousiasme losmaakt, gaat die zonder twijfel naar 'Epe mien däärpien 3'. Hier een persbericht en hier een interview met auteur Gert van den Esschert. Verkrijgbaar bij Boekhandel Bosch, de Read Shop en Uitgeverij Gelderland.

buukies

Twee prachtige boeken van Gert. De eerste druk van deel 1 was uitverkocht, maar er is een herdruk gekomen die onder meer bij Uitgeverij Gelderland te koop is. Deel 2 is nog bij de boekhandels Bosch en Bruna in Epe verkrijgbaar en bij de uitgever aan de Hoofdstraat ook online.

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.