Woar blif de tied: De Tongerense boerderij ’t Ende

Foto 2. Boerderij t Ende in Tongeren - 1952 (Custom) (Custom)In deze aflevering een prachtig sfeerbeeld uit 1934 van de boerderij ’t Ende aan de Le Chevalierlaan, de buurtweg op het landgoed Tongeren, waar drie generaties Brummel geboerd hebben. In het verre verleden heette de boerderij ‘Ras Erve’. De boerenplaats bestond uit een huis, hof, hooiberg, twee schuren en twee schaapsschotten.  

Foto 1. Boerderij t Ende in Tongeren - 1934 (Custom)

Boerderij ’t Ende in Tongeren, we zien hier bij de fiets Janna Brummel met dochter Gerritje en zoon Gerrit, zo rond 1934.


De eerste Brummel met wie de naam ’t Ende zo verbonden geraakt is, heette Tijmen Brummel. Geboren op TAA.RE, een boerderij uit 1718 aan de Le Chevalierlaan dichtbij de Chevalierschool, was hij de oudste zoon van Derk Brummel en Anna van Lohuizen. Hij was getrouwd met Gerritje Pannekoek, in 1894. Ook Jan Pannekoek mag hier niet vergeten worden, de broer van Gerritje en steunpilaar op de boerderij door de jaren heen.

Door de andere inwoners va Tongeren werd de boerderij ook wel ’t Ende genoemd. Dit was zo gegroeid omdat de boerderij aan het einde van de buurtschap lag. Vroeger kwam men namelijk van  Epe via Wissel naar Tongeren. Mede om deze reden werd Tijmen Brummel ook wel Tiemen van ’t Ende genoemd.

Naar verluidt is het de meest gefotografeerde boerderij van Tongeren. Voor diverse kunstschilders is het altijd een geliefkoosde plek geweest om vast te leggen op het doek. Zo heeft ook de (inmiddels overleden) huisschilder Jan Mol omstreeks 1980 een prachtige pasteltekening van deze plaats gemaakt.

Foto 2. Boerderij t Ende in Tongeren - 1952 (Custom)

Voorgevel boerderij ’t Ende. Op de foto staat hier Gerritje Brummel-Pannekoek in onvervalst Veluwse klederdracht. Men noemde haar Garegien van Tiemen van ’t Ende, hier zo rond 1952.

 

Van Tijmen Brummel ging de boerderij over op zijn zoon Derk, die getrouwd was met Janna Brummel. Janna was geboren op de boerderij De Weide in Wissel, als dochter van Gerrit Brummel en Wilhelmina Johanna Jonker.  

Derk en Janna kregen twee kinderen, dochter Gerritje en zoon Gerrit. Gerrit Brummel was de laatste boer op ’t Ende. Hij trouwde met Mies Roseboom. Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren, zoon Dirk en dochter Rika. Als jongeman was Dirk actief op het boerenbedrijf, maar hij volgde zijn vader niet op. In 1989 verlieten Gerrit en Mies de boerderij en gingen in het dorp Epe wonen, waar Gerrit op 7 december 1990 overleed.

Foto 3.  Boerderij t Ende in Tongeren - 1923 (Custom)

Weer een sfeerbeeld van boerderij ’t Ende maar nu zo rond 1923.


Lijda van den Bremen-Jonker, achterkleindochter van Derk Brummel en Anna van Lohuizen, schreef bij het vertrek van Gerrit en Mies uit Tongeren het mooie gedichtje:


„Voorbij 1718-1989”

„In een oude akte, met een veer
geschreven, vind ik ‘Brummel’ weer.
Zo ik de naam daar heb gevonden
altijd met Tongeren verbonden.
En nu de laatste in de rij                                            
heel even nog – en ’t is voorbij”.

 

De boerderij wordt heden ten dage  bewoond door Thedo van der Vlugt en zijn familie. Als herinnering aan de familie Brummel werd de boerderij door hen De Brummel genoemd.  

Voor het hele verhaal over ’t Ende verwijs ik u graag naar het prachtige boek: „TONGEREN – Ontstaan en groei van een landgoed” van auteur J.C. Kreffer.

(Gert van den Esschert – lohuizerbrink-epe.nl – 003-2013)

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Tineke de Graaf

    Hallo Gert,
    Het jongetje achterop de fiets bij Janna Brummel voor de oude schuur is niet zoontje Gait, maar Henkie, de zoon van de koetsier van 't Hul. Dit schrijft mijn moeder in haar schrijven
    'Herinneringen aan Tongeren': "Na schooltijd speelde ik meestal met een zoontje van de boswachter en een zoontje van de koetsier van ’t Hul. Meisjes woonden niet dichtbij. Met Henkie van ’t Hul speelde ik al voordat ik naar school ging. Er is nog een foto waar Moe op staat met Henkie achter op de fiets. Ik sta erbij met een schortje aan. Ze wou hem naar huis brengen omdat hij in zijn broek had gepoept. Er was toen net een fotograaf die een foto van de oude schuur wou maken". Wat een grappig verhaal, de fotograaf moest eens weten. Hartelijke groet.

Iets melden of vragen?
[email protected]

Epe mien däärpien 3

EMD 3 cover Aangepast

Als er een prijs zou worden uitgereikt voor het boek dat bij de lezers het meeste enthousiasme losmaakt, gaat die zonder twijfel naar 'Epe mien däärpien 3'. Hier een persbericht en hier een interview met auteur Gert van den Esschert. Verkrijgbaar bij Boekhandel Bosch, de Read Shop en Uitgeverij Gelderland.

buukies

Twee prachtige boeken van Gert. De eerste druk van deel 1 was uitverkocht, maar er is een herdruk gekomen die onder meer bij Uitgeverij Gelderland te koop is. Deel 2 is nog bij de boekhandels Bosch en Bruna in Epe verkrijgbaar en bij de uitgever aan de Hoofdstraat ook online.

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.