Epe van toen: De terugkeer van kerkklokken

kerkklokken 2 CustomVijf foto’s dit keer. Ze zijn uniek en van een historisch moment: de ‘terugkeer’ van klokken van de Grote Kerk. Het waren nieuw gegoten exemplaren, nadat de oude, uit 1904 daterende door de Duitse bezetters in beslag genomen waren voor de wapenindustrie.

De moffen waren niet de eersten die zoiets deden. Karel de Stoute deed dat in 1476 al in Bourgondië, in de Tachtigjarige Oorlog gebeurde het ook wel en in de Eerste Wereldoorlog maakten de Duitsers zich er ook al, zij het mondjesmaat, schuldig aan.

Medio jaren 30 zag Monumentenzorg de bui kennelijk al hangen en daarom stelde de organisatie een lijst samen van de 9000 belangrijkste carillons en orgels die gespaard moesten blijven tijdens een oorlog. De lijst was in 1940 klaar en daardoor is uiteindelijk inderdaad een aantal klokken gered. Het was nazi-misdadiger Seyss-Inquart, die rijkscommissaris van Nederland was, die in juli 1942 beval dat 75% van de Nederlandse kerkklokken naar Duitsland moesten worden gebracht omdat de Duitse wapenindustrie koper te kort kwam voor de vervaardiging van onder meer kanonnen en munitie. Hij vond een Heerlense aannemer, die 300 man beschikbaar had, bereid de klus te klaren. Dat ging lang niet overal even gemakkelijk. Dappere, inventieve landgenoten verzonnen van alles om maar te voorkomen dat hun klokken verdwenen. Ze goochelden met sleutels, getallen en oud ijzer. In verschillende plaatsen werd getracht de klokken stiekem te laten verdwijnen. Zo ook in Epe, maar die operatie werd verraden, waardoor de Duitsers alsnog de vier klokken in beslag konden nemen. Er was inmiddels wel een verzetstekst op één ervan aangebracht: ‘Hij die met klokken schiet, wint de oorlog niet’.

Een aantal kerkvoogden had geluk, want geallieerde bombardementen zorgden ervoor dat vanaf juni 1944 geen klokken meer konden worden omgesmolten. Uiteindelijk verdwenen 4600 klokken, 55 in plaats van de beoogde 75%, definitief, samen goed voor 1,9 miljoen kilogram koper. Ook de Eper klokken zaten daar bij; op één na: de Theodoricus, de kleinste van de vier, die in 1946 werd teruggevonden.

De klokkengieters hadden het na de oorlog druk met het vervaardigen van nieuwe klokken. In 1947 waren die van Epe in Midwolde aan de beurt. Op 16 augustus van dat jaar werden ze in Epe afgeleverd, waar ze twee dagen naast de Grote Kerk werden tentoongesteld. Daarna werden ze naar boven getakeld. Vier jaar later beging de kerkvoogdij de fout Theodoricus te verkopen, maar dat werd in 1998 gelukkig hersteld

De tekst die nu op een van de klokken staat: 'Tot Gods eer nood ik - in droefheid ween ik - in nood maan ik'.

kerkklokken 1

kerkklokken 2

kerkklokken 3

kerkklokken 4

kerkklokken 5

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
Powered door Komento