juf van klaveren

,,Ik hoop dat we ook nog eens Amerikanen of Engelsen krijgen''

amerikanenJan Sarelse, die nog steeds op Renderloo was, was er niet zo gelukkig af gekomen. Hij viel in de handen van de Duitsers en omdat hij onderduiker was, kwam hij in de gevangenis te Zwolle terecht. Na ± een maand werd hij uit de gevangenis geholpen en als er nadien razzia's of meldingen waren, kwam hij steeds bij Van Essen een schuilplaats zoeken.

Dan waren ook weer N. van Essen, zijn zoon Mannes, G. Visser en Gr. Dijkgraaf van de partij. De schuilplaatsen waren dan 's nachts "vol", want ook anderen wisten van die veilige wijkplaats, zoals 2 zoons van Van Ark, 2 jongens uit de buurt: Evert van Loenen en Anton Broekhuis en Jaap Brouwer uit Vaassen. Anton Broekhuis was daar ook overdag.

's Zondags daarop wilde Van Essen naar zijn zuster in Doornspijk gaan, om eens te horen, hoe het daar was afgelopen. Juffrouw Van Essen keurde dit af. Al was het nu veilig, daarom was het niet gezegd, dat het zo zou blijven. Zij wilde dan ook in geen geval mee en raadde het haar man ten zeerste af. Van Essen zag er echter geen gevaar in en wilde graag gaan. Mannes vroeg toen, of hij dan, in plaats van zijn moeder mee mocht. Ook dat was niet naar de zin van juffrouw Van Essen. Maar ... de mannen gingen! Van Essen zei, dat hij voor zessen thuis zou zijn. Was hij er dan niet, welnu dan was er werkelijk iets gebeurd. Juffrouw Van Essen was die hele dag in onrust. Even voor zessen kwam Mannes alleen thuis. Op zijn moeders ongeruste vraag, waar zijn vader was, zei hij: "Vader komt ook, maar nu zal ik u eens wat vertellen". Zij gingen samen de kamer in, buiten het gehoor van de kleine Herman. "Moeder, vader komt later thuis en brengt twee Amerikanen mee". Juffrouw Van Essen wist niet, wat zij hoorde, maar was er erg blij over. Zij had niet zo lang geleden juist tegen haar man gezegd: "Nu hebben wij al zoveel onderduikers gehad en nu hoop ik toch, dat wij ook nog eens Amerikanen of Engelsen bij ons krijgen. Dat zou ik echt-leuk vinden!". En ziedaar ... onverwacht en ongedacht zou haar wens nu vervuld worden.

13. Huize Renderloo

Achter op deze fotokaart staat Renderloo Epe Buitencentrum Ned. Bapt. Jeugdbeweging – 1959.

 

Maar hoe kwam Van Essen zo ineens aan die Amerikanen? Wel, toen hij bij zijn éne zuster, de weduwe Bakker, in Doornspijk kwam, had zij juist de vorige middag 8 Amerikanen in huis gekregen. Bij Soerel (Nunspeet) was een kamp van houten huisjes en ondergrondse schuilplaatsen, gebouwd door illegale werkers. Dáár waren Joden, Amerikanen, zelfs een Rus en anderen ondergebracht. De "ondergrondse" achtte het op dat moment niet veilig meer en zo hadden de Amerikanen elders een schuilplaats gezocht en waren toen bij de weduwe Bakker terecht gekomen. Juffrouw Bakker kon natuurlijk al die acht mensen niet houden en toen Van Essen daar kwam, dacht hij ineens aan de vurige wens van zijn vrouw en bood dadelijk aan er twee mee te nemen naar Epe. Later op de dag ging hij naar zijn andere zuster en terwijl hij daar was, kwam bij juffrouw Bakker een "ondergrondse", wien zij het voorstel van haar broer meedeelde. Deze moest natuurlijk eerst meer weten over de politieke betrouwbaarheid van Van Essen en wachtte dus zijn komst af. Toen hij terugkwam en de beide heren met elkaar gesproken hadden werd het voorstel in dank aanvaard. Van Essen stuurde nu Mannes vooruit en zou zelf in het donker, tegen 8 uur, het toenmalige verbodsuur komen. Met de 2 Amerikanen, een neef en een "ondergrondse" "Henk" kwam hij half acht bij zijn vrouw aan, die haar hartewens thans vervuld zag.

De 2 Amerikanen waren: 1e James J.R. Wilson uit Waterloo-Iowa, USA, onderofficier, 19 jaar oud. Deze was in Friesland met een parachute uit een bommenwerper gesprongen, die aangeschoten was en al zeer laag vloog. De parachute ontplooide zich eerst, toen hij al bijna op de grond was. Vandaar, dat hij een hevige smak maakte en zijn voet daarbij bezeerde. Hij kwam in een hooiland terecht, waar een daar aan het werk zijnde boer hem in een hooiopper verborg. 's Avonds werd hij naar een boerderij gebracht. Nog twee kameraden werden eveneens gered, doch zeven vonden er de dood. Drie maanden had hij toen bij burgers op een klein kamertje gezeten, zonder ooit buiten te komen. Dáár was het op het laatst ook niet meer veilig en toen werd hij per trein, begeleid door een "ondergrondse", naar Nunspeet gebracht. Men had hem een NSB-speldje opgedaan en "Volk en Vaderland" meegegeven.

Toen zij in Zwolle moesten overstappen, zagen zij plotseling de Grüne Polizei rondwandelen. James Wilson vertelde daarvan zelf, dat hij voelde zo wit te worden als dat kopje (terwijl hij naar een kopje op tafel wees). Zij stapten weer in en James Wilson ging met "Volk en Vaderland" breed voor zich uit zitten "lezen". De Grüne Polizei kwam werkelijk controleren.
leder kreeg een beurt, maar ... de ijverige "Volk en Vaderland" -lezer die zo in zijn geliefd lijfblad verdiept zat, werd overgeslagen. Zo kwamen zij zonder verdere stoornis in Nunspeet aan, waar hij in het kamp werd ondergebracht.

14. James Wilson

De Amerikaanse oorlogsvlieger James R. Wilson uit Waterloo-Iowa, op 19-jarige leeftijd. Hij bracht samen met zijn echtgenote op donderdag 27 juni 1987 een bezoek aan de familie Van Essen op de Wachtelenberg. Het werd een zeer emotionele bijeenkomst.

 

Nummer 2 was Carroll A. Stearns Jr., Burlinton-North Carolina, USA, 1ste luitenant, 23 jaar oud. Deze was gedwongen geweest in Putten met zijn Mustang te dalen, omdat de machine eveneens aangeschoten was. Daar hadden de mensen hem ook voortgeholpen en was ook hij later in het kamp bij Nunspeet terecht gekomen. Deze beide heren sliepen 's nachts in de schuilplaatsen in het hooi en zaten overdag in de zitkamer. Zij waren zeer onvoldoende gekleed en hadden maar weinig en dunne onderkleding aan, wat in ons kille klimaat niet bepaald behaaglijk is. Juffrouw Van Essens medelijdend hart kon dit niet verdragen. De andere morgen trok zij er op uit, om te zien warme onderkleding machtig te worden. Ook haar nichtjes deden haar best en zo kregen zij van de families D. J. van Lohuizen en G. S. van Lohuizen, mevrouw Van Pelt en de beide broers van haar man warme onderkleren. Ook bij de heer G. T. Kasteel klopte de familie Van Essen nooit tevergeefs aan.

16. Caroll Adam StearnDe Amerikaanse Piloot Caroll Adam Stearns werd geboren op 18 augustus 1922 in Statesville North Carolina  en overleed op 16 mei 2013 Alamance-Caswell Hospice eveneens in NC.

 

- Klik hier voor het volgende verhaal: Ondanks de doorlopende angsten en zorgen beleefde de familie Van Essen met al die jongelui toch een gezellige tijd -

of klik hier om terug te gaan naar het overzicht

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Geen reacties gevonden

Voorzijde Oorlogsboekje Marca

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.