juf van klaveren

Tranen van blijdschap en opluchting

12. De Larikshof CustomOp 10 october, 's morgens om 7 uur zagen ze plotseling grote bedrijvigheid van de Duitse Wehrmacht en Grüne Polizei. Op iedere 50 meter werd een soldaat geplaatst en toen ze eens gingen informeren, werd hun verteld dat "er parachutisten werden verwacht". Dat kon, dus ieder ging of bleef aan het werk.

Mannes was met Jan Albertus naar zijn werk gegaan, Marinus was aan het houtjes hakken, Van Essen zelf zat rustig koffie te drinken bij de Joodse familie, terwijl juffrouw Van Essen bij de pomp bezig was melkbussen schoon te maken. Gerrit stond bij haar. Plotseling verschenen 3 mannen van de Grüne Polizei om de hoek van het huis, juffrouw Van Essen werd wit van schrik. "Of er ook mannen in huis waren" vroegen ze. "Neen" was het antwoord. De Polizei ging daarop het huis binnen.

Gerrit ging in die tijd zijn vader waarschuwen, die ze trouwens zelf al gezien had. Marinus was meteen achter het kippenhok geschoten. Van Essen stapte uit het huisje, wenkte Marinus en ging rustig met hem naar het land, alsof ze daar werk te verrichten hadden. De Grüne Polizei kwam terug en vroeg, waar haar man was en hoe oud hij was. In haar schrik gaf zij de juiste leeftijd op. De heren vonden echter niets en vertrokken. Juffrouw Van Essen, in de mening, daar haar man en Marinus in de schuilplaats zaten, ging daar eens even kijken, zag, dat alles in orde was en zuchtte verlicht. Toen ze even later opkeek, zag ze tot haar hevige schrik haar man en Marinus bij 2 Grüne Polizei-mannen staan. Wat was gebeurd? Terwijl Van Essen en Marinus naar het land gingen, keek hij even om en zag twee soldaten met het geweer in aanslag, hem wenken. Van Essen ging naar hen toe, doch zei tegen Marinus: "Maak, dat je wegkomt!" . Deze was echter bang dat, als hij vluchtte, de Duitsers op Van Essen zouden schieten, dus volgde hij Van Essen. De ene mof riep nog: "Kan die achterste niet vlugger lopen?". Van Essen draaide zich zeer behulpzaam om en beet Marinus nog eens zeer nadrukkelijk toe: "Maak dat je wegkomt!". Marinus had ook al eens omgekeken en had toen gezien, wat Van Essen niet gezien had, dat achter hen het bos wemelde van soldaten, zodat het een onmogelijkheid was om weg te komen.

Bij de Duitsers aangekomen, moest Van Essen het persoonsbewijs laten zien. "Dat had hij niet, 't was thuis". "Wie of die jongen was?". "Een evacué" . "Waar vandaan?". "Uit Arnhem". Toen moest het persoonsbewijs worden getoond. En daarop stond, dat Marinus in Heerde woonachtig was. Toen moest hij mee. Ze gingen nog even naar het huis, en juffrouw Van Essen, wie het huilen nader stond dan het lachen, vroeg, of ze een boterham mocht klaar maken. Dat mocht. Daarop vroeg ze, of Marinus weer terug zou komen. "Ja!". En werkelijk, 's avonds om 6 uur was Marinus weer terug. Ze hadden maar heel vluchtig zijn papieren ingekeken, want anders hadden ze wel kunnen zien, dat hij niet met verlof hier was, want daarvan stond niets aangegeven. Nadat Gerrit zijn vader had gewaarschuwd, was hij dadelijk op weg gegaan om zijn broer en Jan te waarschuwen. In die tijd was Jan's moeder ook bij haar zuster gekomen, om te vragen of Jan soms gepakt was en waar hij anders was. Juffrouw Van Essen zei het haar, en toen stapte ze weer op de fiets om eveneens Jan te waarschuwen. Bijna gelijktijdig met Gerrit, die gelopen had, kwam ze bij de jongens aan. En daar vertelde ze aan Mannes, dat zijn vader ook gepakt was. Groot was de schrik van de jongen. Ze moesten echter nu zelf maken, dat ze wegkwamen, maar ze vonden alles reeds afgezet. Toen verborgen ze zich in een greppel, waar ze de hele dag in bleven liggen.

Van bakker Van Ark, die voorbij kwam, kregen ze een paar broden. Van Ark verborg zijn fiets in het bos en trok zelf verder de bossen in. Later waren mand en fiets verdwenen.

De beide jongens dwaalden tegen de avond ook verder af en kwamen bij een boer onder Heerde terecht. Jan bleef daar (het waren kennissen van hem) en Mannes keerde naar huis terug. Hij was vol zorg over zijn vader en liep er erg over te tobben. Om half 7 kwam hij thuis en de eerste, die hij zag, was ... zijn vader! Toen werden de opgekropte zenuwen hem de baas en hij barstte in tranen uit. Tranen van blijdschap en opluchting. En ook zijn vader en moeder kampten met hun ontroering. Gr. Dijkgraaf, die nog steeds bij hen was ondergedoken, ging ’s morgens ook gewoon naar zijn werk. En ook hij bemerkte plotseling overal soldaten, zag ook geen kans meer om weg te komen en groef zich daarom in onder het mos. De moffen liepen rakelings langs hem heen, doch vonden hem gelukkig niet. De eigenaar van het terrein, waarop hij was, bracht hem daar brood en 's avonds keerde hij weer naar huis terug. Juffrouw Van Essen kwam hem al tegen, om te zeggen, dat hij veilig thuis kon komen. Om half 12 die dag had Van Essen nog een vluchteling gezien. Het was Jan Sijens, die zich aan de rand van het bos vertoonde. Van Essen wenkte hem en als een hazewind schoot Jan uit het bos naar het huis van Van Essen.
Juffrouw Van Essen ging zó staan, dat hij haar kon zien en wees hem de kortste weg naar de schuilplaats, waar hij zich net bijtijds kon verbergen en waar hij de hele dag bleef.

12. De Larikshof

In het vakantiehuis De Larikshof in Epe werden in de oorlog vele onderduikers ondergebracht – 1929.

 

's Avonds zaten allen bij elkaar. Er waren nog 3 Joden van Larikshof bij gekomen en ook T. Jonker was bij hen. Daar verschenen ineens 2 Duitsers. Even zaten zij allen verlamd van schrik. Alleen Van Essen bleef doodkalm. Hij ging naar de deur en toen bleek, dat zij alleen maar melk wilden hebben. In zijn grote opluchting gaf hij hen 2 liter, iets, wat hij nog nooit gedaan had, want voor de moffen was er nooit geen melk. De andere morgen om tien uur vertrokken de Duitsers, na eerst hun telefoonlijn, die zij nog in de haast hadden aangelegd, te hebben afgebroken.

 

- Klik hier voor het volgende verhaal: ,,Ik hoop dat we ook nog eens Amerikanen of Engelsen krijgen'' -

of klik hier om terug te gaan naar het overzicht

 

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Geen reacties gevonden

Voorzijde Oorlogsboekje Marca

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.