De hoorbare stilte van de Veluwe

Tijdens de stille en donkere dagen voor Kerstmis zwerf ik graag door het Speulder- en het Sprielderbos tussen Ermelo, Putten en Garderen. Hier, niet zo ver van het Boshuis Drie, bevindt zich een geheimzinnige kuil, het Solse Gat. Volgens de legende stond hier ooit een klooster waarvan de bewoners een losbandig leven leidden. De reizigers, die in vroeger eeuwen constant gevaar liepen beroofd te worden door geboefte dat zich schuilhield in de toen bijna ontoegankelijke bossen, werden door de kloosterlingen royaal voorzien van drank en voedsel.

De beloften van kuisheid en armoede werden echter langzamerhand vergeten. De straf bleef niet uit: op een kerstnacht stak een verschrikkelijke storm op, en midden in de nacht hoorden de bange Veluwaren een hevige donderslag. De volgende ochtend kon een voorbijganger de kerkgangers vertellen dat op de plaats van het klooster een ijzingwekkende kuil was ontstaan, slechts een klein beklinkerd deel van de eens zo statige toegangslaan wees de plek aan waar het klooster had gestaan.


De aarde had zich geopend en weer gesloten. Nog steeds hoor je rond middernacht op deze plek vreemde geluiden uit de diepte van de meegezakte gracht: geluid van gebarsten klokken, gebroken stemmen van de bewoners, er komt een vreemde blauwe gloed uit de kuil, het zijn ronddolende geesten die met het vroege ochtendlicht verdwijnen.


Ooit is op deze plek een marskramer vermoord door een schaapherder. Het slachtoffer werd ter plekke begraven, de marskramer werd niet gemist en de herder kon van het geroofde geld een rustig leven leiden. Toen de herder stierf was er genoeg geld voor een mooie begrafenis. Hij werd op het kerkhof van Putten begraven maar de dag na de begrafenis stond de kist buiten de omheining van de begraafplaats, hij werd herbegraven, maar de volgende dag en de dag daarop was het weer raak. De kist werd op een kar met paarden ervoor geplaatst, de zweep ging erover en de dieren liepen richting Solse Gat, daar aangekomen trapten ze de kist van de kar.


Toen men ging graven vond men de stoffelijke resten van de marskramer en de dorpelingen begrepen nu dat de zogenaamde rechtschapen herder een moordenaar was. Hij werd in het graf van zijn slachtoffer begraven. ’s Nachts loop je de kans iemand tegen te komen met een fles in de hand. Ga niet in op de uitnodiging een slok te nemen, want je raakt bewusteloos en als je bijkomt ben je je geld kwijt.


Deskundigen verwijzen bovenstaande verhalen naar het rijk van de volksfantasie, ze beweren dat hier misschien wel een klooster heeft gestaan, maar dat het niet in de Veluwse bodem is gezakt, maar gewoon gesloopt, verdwenen in de loop van de eeuwen. De kuil zou in de laatste ijstijd ontstaan zijn, en later uitgediept door leemwinning voor de bouw van de Veluwse boerderijtjes.


Ze zullen wel gelijk hebben, maar in de donkere dagen van december is de legende van het Solse Gat een heerlijk verhaal. Gewoon eens bij Boshuis Drie de auto parkeren, gaan wandelen in de schemer van een korte winterdag en een beetje huiveren in de decemberkou in de prachtige bossen van onze heerlijke heidense Veluwe. Misschien hoor je nog wel meer dan de wind in de toppen van de eeuwenoude bomen maar zorg er wel voor, voor het donker achter de warme chocolademelk te zitten in Boshuis Drie, want dat is gezonder dan de inhoud van die fles aangeboden door de moordlustige schaapherder.

Ik wens alle lezers zinvolle feestdagen toe!
Eerder gepubliceerd op 14 december 2016
Bronnen: Veluwsche Sagen, Gust van de Wall Perné,
Op de hoogte van de Veluwe, J.P.A. van Looijengoed,
Noord-Veluwse Vertellingen en Geheimenissen, Jan L. De Boer,
Over de herkomst van het kerstfeest: Het jaar van Vivaldi, hoofdstuk 13, Henk Vreekamp.

de geboorte

de stilte is hier hoorbaar
door onzichtbare vogels
‘t nieuwe leven sluimert
in de dood van het woud
in de groenbemoste lijven
van gesneuvelde beuken
wadend door een dik bladerdek
is ‘t fel bonzend hart hoorbaar
of is het een ver gerucht
van vale paarden en ruiters
van rovers gedoemd te dolen
in dit eens zo gevaarlijke oord
een huiveringwekkende wind speelt
slechts even over hoge grafheuvels
takken van eeuwenoude bomen kraken
grillige stammen lijken te sidderen
plots zwijgt alles
ver weg is het schreien
van het pasgeboren kind

 

 

 

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Geen reacties gevonden

Terzijde

samen

Houd vol, we moeten met z'n allen door deze crisis. Houd rekening met elkaar en wees extra lief voor iedereen die dat nodig heeft.

 

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.