In Flanders Fields

passchendaele 1Ik heb verschillende reizen gemaakt naar Vlaanderen en Noord-Frankrijk om meer te weten te komen over de Eerste Wereldoorlog, de Grote Oorlog, zoals die wordt genoemd in de landen die niet neutraal waren, zoals Nederland.

‘In Flanders fields’ is een gedicht van de Canadese arts luitenant-kolonel John McCrae.

 

In Flanders fields

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

 

Poppies, klaprozen, moeten in groten getale op de slagvelden hebben gebloeid. Het zijn zg. pioniersplanten, ze groeien als eerste op omgewoelde en vervuilde plekken en die waren in Vlaanderen, waar McCrae werkte in diverse militaire hospitalen, overvloedig aanwezig. De bloem is het symbool geworden voor de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog. In het Verenigd Koninkrijk en de Gemenebestlanden wordt de dag van de wapenstilstand op 11 november herdacht. Wat voor ons de dodenherdenking op 4 mei is, is Poppy Day voor hen. De oorlog eindigde op 11-11-1918 om 11 uur.... Tot het laatste uur vonden er nog hevige gevechten plaats die aan meer dan 2000 soldaten het leven kostten.

Mijn gedicht gaat over klaprozen bij Ieper, Passchendaele, waar de grote Britse begraafplaats Tyne Cot ligt. Hier liggen 11957 mannen en in de herdenkingsmuur van de begraafplaats staan de namen van 33783 vermisten gegraveerd. Elke avond wordt er in Ieper bij de Menenpoort twee minuten stilte gehouden, er worden namen gelezen en de Last Post geblazen. In de poort staan ook nog eens de namen van 54896 vermisten. Op een van de foto’s is de tekst Kwown to be buried in this cemetery te lezen. Het oorspronkelijke graf is hier verdwenen door oorlogshandelingen, maar de lichamen moeten nog ergens op deze plek liggen. Alleen al tijdens de Slag aan de Somme in 1916 werden er meer dan 1.500.000 granaten afgeschoten, de strijdende partijen verloren in 3 maanden daar meer dan een miljoen manschappen.

De klaproos is een bloem vol symboliek: de rode kleur van het bloed, het zwarte kruisvormige hart van rouw en troost. Familie van de klaproos, de papaver, levert morfine en opium, verdovende middelen die in de veldhospitalen veelvuldig werden gebruikt, en niet alleen daar: op de slagvelden was naast alcohol morfine een trouwe kameraad tot in de dood.... De laatste regel van MacRae’s gedicht zinspeelt hierop.

Conny Braam schreef een onthullend boek: ‘De handelsreiziger van de Nederlandsche Cocaïne Fabriek’. In dit jaar, honderd jaar na het uitbreken van de oorlog, komen er veel boeken uit over dit onderwerp. Zelf vind ik ‘Oorlog en terpentijn’ van Stefan Hartmans, ‘Post voor mevrouw Bromley’ van Stefan Brijs en ‘Driedaagse reis’ van Joseph Boyden heel indrukwekkend. Het laatste boek beschrijft de uitwerking van morfine op het moreel van de soldaten. Ik zou nog bijna Im Westen nichts Neues van Erich Maria Remarque vergeten, een ontroerend klassiek anti-oorlogsboek.

 

passchendaele

deinende korenvelden zijn
doorvlekt met rode bloemen
de verte trilt in zomerse rust

onder de blijde zomerhemel
van vredig vlaanderen
ligt een beweend europa

de doden zijn stenen
in eeuwige keurige rijen
letters op monumenten

de tere klaprozen
trekken hun kleur uit deze bodem
signaal voor de dwazen van nu

 

passchendaele 1

passchendaele 2

 

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Willem van Putten

    Mooi artikel. Ook wij zijn er vaak geweest en ik heb er tientallen boeken over gelezen. Het was een ongekend drama.
    Je moet het in deze verhouding zien: op een gemiddeld plaatselijk oorlogsmonument in Engeland of Schotland staan drie zijden vol met namen van tijdens de Grote Oorlog gesneuvelde plaatsgenoten. Op de 4e zijde enkele namen van gesneuvelden uit de 2e WO.
    De postbode moet tijdens die vier jaren een gevreesde verschijning zijn geweest in Britse dorpen en steden.

Powered door Komento