Epe van toen: Schiet alle varkens maar af

Het plaatsen van hekken op de toegangswegen van Emst en Vaassen richting Niersen en Gortel en dus het Kroondomein was niet afdoende. De wilde zwijnen wisten feilloos waar zij door het raster konden komen en vernielden complete oogsten van boeren in de omgeving. Ze begaven zich ook naar de dorpen en werden zelfs ten oosten van het Apeldoorns Kanaal gesignaleerd.

De Eper gemeenteraad was woedend, maar ook machteloos. Dat bleek wel toen opperhoutvester Tutein Nolthenius zich eind 1919 bij de gemeente meldde met het verzoek om de vergunning voor de hekken op de openbare wegen te verlengen.

Het college wilde daar noodgedwongen wel aan meewerken, maar een aantal raadsleden dacht daar heel anders over. Er vielen eind november harde woorden in de raadsvergadering waarin het verzoek werd besproken. Alle raadsleden vonden dat de opperhoutvester en zijn mensen hadden gefaald en zich niet aan de afspraken hadden gehouden, want er liepen nog steeds varkens op plekken waar dat niet gewenst was. Toch waren er afgelopen jaar nauwelijks klachten, betoogde het gevolg van de prins. Nee, natuurlijk niet, want de boeren die de dupe zijn, zijn veelal in dienst en in ieder geval afhankelijk van het koninklijk huis en die klagen niet, wierpen raadsleden tegen. Medewerkers van het Kroondomein gingen wel rond om de boeren te vragen of zij schade hadden ondervonden, maar ‘de koningin’ vergoedde slechts een klein deel. 12 gulden voor een akker rogge waar wel voor 30 gulden zaad in zat, tekende de Apeldoornsche Courant op uit de mond van een van de wethouders. Bovendien hadden veel landbouwers ‘te veel eergevoel om om een aalmoes te gaan bedelen’.

Raadslid Van Twist was de hobby van de prins meer dan zat. Hij betoogde dat ‘wanneer iemand een zeker genoegen wil hebben, openbare hinder daarvan geen gevolg mag zijn. Welke persoon het ook is, men moet hem noodzaken die ontspanning te begrenzen tot zijn eigendom. Ondanks de enorme behoefte aan levensmiddelen worden de belangen van de massa opgeofferd aan die der zwijnen en bij herhaling komt het voor dat hoeveelheden voedsel voor de menschen bestemd, door het gedierte worden vernield.’ Hij betreurde het ten zeerste dat het Rijk niet had ingegrepen en het persoonlijk belang van prins Hendrik (te) zwaar had laten wegen.

Wethouder Heering wees hem er op ‘dat de houder der zwijnen gerechtigd is ze te houden. Al is het een dwaze liefhebberij, de eigenaar heeft dat recht nu eenmaal.’ Epe kon het Rijk wel wéér om maatregelen vragen, maar voordat daar een besluit over genomen zou zijn, zouden de omwonenden nòg meer schade hebben ondervonden, voorspelde de wethouder.

Zijn collega Jolink viel hem bij met de opmerking dat ook herten, hazen en konijnen grote schade aanrichten. ‘Feitelijk moet de heele boel worden opgeruimd. Maar alvorens daartoe wordt overgegaan, moet men terstond ingrijpen door de wegen af te sluiten. Spreker heeft zelf de verwoestingen in oogenschouw genomen; gehele velden zijn als het ware omgeploegd door de varkens en de dieren komen zelfs tot Vaassen en verder, onder meer over het kanaal Apeldoorn-Hattem.’

En dat ging zo ‘vrolijk’ verder. Raadslid Westerveld deed ook nog een duit in het zakje met zijn opmerking het schandalig te vinden dat de wilde zwijnen zo veel vernielen. ‘Is het op zichzelf al eene onrechtvaardigheid, een nog groter schandaal is het, dat men nu nog de publieke wegen wil afsluiten. Het enige radicale middel is de varkens alle af te schieten.’

Zijn collega Westhoff verwoordde de mening van de meerderheid van de raad door te stellen dat de gemeente wel verplicht is het verzoek in te willigen, omdat de schade ‘zoo erg is, dat er geen vergoeden meer aan is’. En wethouder Heering: ‘Haalt men de rasters weg, dan komt de heele kudde in Epe. Het is onhebbelijk dat die dieren zooveel schade aanrichten, doe er toch eens wat aan!’
Uiteindelijk besluit de raad unaniem de hekken toe te staan en met vijf tegen vier stemmen ook om de prins daarbij de nadrukkelijke ‘eisch te stellen dat binnen een jaar afdoende maatregelen te treffen opdat de varkens de afrastering op eigen terrein niet kunnen verlaten’.

De boeren waren daar niet blij mee. ‘Zij erkennen dat de hekken voorloopig eenige verbetering kunnen brengen, maar afdoende zijn ze niet’, schreef de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant. ‘Er zijn veel zwijnen welke reeds uit het afgezette gebied zijn ontsnapt en deze zijn natuurlijk niet meer binnen de afrastering te krijgen. Evenmin zou een afrastering langs de volle lengte der wegen voldoende uitkomst brengen, meent het gemeentebestuur van Epe.’ En: ‘En nog voortdurend breken zwijnen uit, want het is voor deze beesten een kleine moeite de aarde om te woelen en onder het rasterwerk door naar buiten te gaan.’

 -Wordt (zondag) dus vervolgd -

Laat je reactie achter

Reageer als gast

0
algemene voorwaarden.
  • Geen reacties gevonden

 

Iets melden of vragen?
[email protected]

 

Copyright www.epernet.nl

Niets mag zonder toestemming van de redactie worden overgenomen.